LASEROWE KOMPENDIUM

Najlepszą porą do wykonywania zabiegów laserowych jest jesień i zima. Dlatego zamieszczam dziś krótkie podsumowanie tego, jaki laser do czego służy, kiedy warto wykonywać zabiegi laserowe i dlaczego nie istnieje jeden uniwersalny laser do wszystkich problemów skóry.

Kiedy jest najlepsza pora na zabiegi laserowe?

Dlaczego akurat jesień i zima jest najlepszą porą na laserowe zabiegi? Zabiegi laserowe są inwazyjne i uszkadzają skórę. Po zabiegu nie można jej wystawiać na słońce, gdyż:

• podrażniona skóra jest nadreaktywna i mogą pojawić się przebarwienia pourazowe,
• słońce zaburza gojenie się, ponieważ promieniowanie UV działa niekorzystnie na skórę.

Jesień jest bardzo dobrym momentem na rozpoczęcie zabiegów nie tylko dlatego, że słońce świeci mniej intensywnie, ale też dlatego, że po lecie ujawniają się defekty, które wymagają zajęcia się nimi. Poza tym zabiegi wymagają czasu, na ogół jest potrzebna seria, a na to trzeba kilku miesięcy. Dobrze jest wykorzystać na to czas od października do kwietnia.

Miejsc poddanych zabiegom nie wystawiamy na działanie słońca minimum przez miesiąc. Po silnych zabiegach lepiej byłoby wydłużyć ten okres do półtora–dwóch miesięcy. Niezależnie od używania kremów z filtrami to właśnie unikanie słońca jest najważniejszym zabezpieczeniem.

Czym charakteryzują się lasery?

Najważniejszą cechą laserów jest to, że emitują jedną długość fali. Oznacza to: jeden laser = jedna długość fali. To pozwala laserom działać selektywnie na dany problem, nie uszkadzając innych tkanek.

Dzięki selektywności można na dany problem zadziałać bardzo mocnymi parametrami, nie powodując dużego urazu.

Dla porównania – laser dedykowany przebarwieniom ma falę działającą na komórki barwnikowe i nie uszkadza sąsiednich tkanek. Gdyby te same przebarwienia chcieć usunąć pilingiem, to owszem, można to zrobić, ale piling musi być tak mocny, że razem z przebarwieniami zedrze całą skórę.

Selektywność jest zarazem minusem. Nie ma bowiem uniwersalnego lasera. Na każdy problem potrzebna jest inna długość fali, czyli inny laser.

Jak działają lasery?

Lasery działają w dwóch podstawowych mechanizmach: biostymulującym i uszkadzającym tkanki.

1. Lasery biostymulujące

Lasery biostymulujące oparte są na działaniu fotochemicznym. Wpływają na metabolizm komórek, czyli zmieniają ich aktywność. Niczego nie uszkadzają, przeciwnie – pobudzają.

Najważniejsze wskazania to:

• trądzik zapalny – laser hamuje proces zapalny i aktywność gruczołów łojowych; taki zabieg można robić cały rok, ale wymagana jest duża liczba zabiegów,
• stany zapalne skóry i stany atopowe u dzieci,
• zabiegi kształtujące sylwetkę – laser biostymulujący uwalnia tłuszcz z komórek,
• pobudzanie porostu włosów.

Lasery biostymulujące stosuje się też w terapiach odmładzających, ale mają nieduże działanie, więc w tym przypadku lepiej sięgnąć po skuteczniejsze metody.

2. Lasery uszkadzające

Lasery uszkadzające wykorzystują najczęściej selektywną fototermolizę. Światło kumuluje się w komórkach, zmienia w ciepło i uszkadza skórę. Większość laserów działa właśnie w tym mechanizmie.

Do najważniejszych należą lasery frakcyjne, lasery do depilacji, lasery do przebarwień oraz lasery do naczynek.

Laser frakcyjny – jak działa i do czego służy?

Najważniejsze zastosowanie lasera frakcyjnego to odmładzanie skóry. Są dwa rodzaje lasera frakcyjnego: ablacyjny i nieablacyjny.

Laser ablacyjny stymuluje kolagen, czyli poprawia jakość i gęstość skóry, oraz złuszcza skórę, mocno ją odświeżając. W laserze nieablacyjnym nie ma efektu złuszczania. Działa on delikatniej, czas gojenia jest krótszy, ale rezultat jest dużo słabszy.

Efekt, jaki można uzyskać przy zastosowaniu lasera frakcyjnego ablacyjnego, to:

• odmłodzenie skóry poprzez jej zagęszczenie, napięcie, rozjaśnienie i odświeżenie,
• wygładzenie drobnych zmarszczek,
• redukcja porów,
• redukcja blizn.

Inaczej robi się zabiegi u osób młodych, inaczej u starszych.

Laser frakcyjny, wbrew temu, co się ostatnio mówi, nie działa na naczynka i bardzo ostrożnie należy podchodzić do jego działania na przebarwienia. Owszem, w czasie zabiegu laser wypala wszystko, łącznie z przebarwieniami, jednak po pierwsze: laser frakcyjny nie działa na całej powierzchni, tylko dziurkuje skórę, więc usunie około 30 procent przebarwienia, a reszta zostanie. Po drugie: laser frakcyjny mocno stymuluje do regeneracji, więc może pobudzić inne komórki do produkcji przebarwień, czyli efekt będzie odwrotny od zamierzonego.

Przebarwienia można usuwać laserem frakcyjnym na dłoniach, przy okazji ich odmładzania.

Ważnym wskazaniem do użycia lasera frakcyjnego są blizny.

Zobacz koniecznie:
Laser frakcyjny ablacyjny CO2 do odmładzania twarzy

Lasery do depilacji

Lasery do depilacji można podzielić na trzy rodzaje:

• diodowe,
• aleksandrytowe,
• neodymowo-yagowe, czyli Nd:YAG.

Każdy z nich ma plusy i minusy. U osób z polskim fototypem dwa pierwsze są równie skuteczne. Aleksandrytowy, o fali 755 nm, jest nieco lepszy, bo najmniej bolesny. Najpopularniejsze są jednak lasery diodowe, o fali 810 nm.

Wynika to z tego, że lasery są produkowane w większości przez amerykańskie firmy na globalny rynek, a laser diodowy jest bardziej uniwersalny od aleksandrytowego, bo sprawdza się także przy ciemniejszym fototypie.

Najgorzej wypada laser neodymowo-yagowy o fali 1064 nm. Teoretycznie nadaje się do depilacji, ale zabieg jest bardzo bolesny. Ten laser najbardziej nadaje się do usuwania naczynek na nogach, ale jeśli gabinet nie chce zainwestować w laser do depilacji, używa go także do usuwania owłosienia.

IPL do depilacji odradzam. Jest za słaby i w związku z tym nieskuteczny. Jeśli można zauważyć jakikolwiek rezultat jego działania, to wynika on z osłabienia cebulek włosów, a nie ich likwidacji. Należy więc założyć, że włosy szybko odrosną.

Dobry jest za to E-light, czyli urządzenie łączące działanie energii światła IPL i prądu zmiennego o wysokiej częstotliwości, czyli RF. Światło IPL ma w tym zabiegu za zadanie nie usunięcie włosa, lecz jego podgrzanie, by „wskazać drogę” impulsowi elektrycznemu. To on niszczy komórki macierzyste w mieszku włosowym.

Po depilacji laserowej skóra jest podrażniona i nie można eksponować jej na słońcu. Po zabiegach E-light skóra nie jest tak bardzo podrażniona i można je wykonywać przez cały rok.

Zabiegi są dość bolesne. Najmniej boli E-light i laser aleksandrytowy.

Polecamy:
Depilacja dla brunetek i blondynek

Lasery do przebarwień

Do usuwania przebarwień najlepsze są lasery ze światłem zielonym, bo jest ono najlepiej pochłaniane przez melaninę odpowiedzialną za przebarwienia. Najpopularniejsze lasery dedykowane przebarwieniom emitują światło o długości fali 532 nm.

Najskuteczniejszy laser bromkowo-miedziowy emituje falę 511 nm, która ma najwyższy stopień selektywności. Laser ten dodatkowo emituje światło żółte, pochłaniane selektywnie przez kolor czerwony, czyli naczynka. Ma to duże znaczenie przy leczeniu melasmy typu naczyniowego.

Ostatnio mocno reklamowane na przebarwienia są VPL i BBL, ale to nie są zabiegi selektywne. Owszem, usuną przebarwienia, ale po zabiegu pojawiają się poparzenia, a po niedługim czasie często jeszcze większe przebarwienia pourazowe.

Nieselektywną metodą jest też IPL. Można go stosować na dłonie, dekolt i plecy. Ma ten plus, że powierzchnia końcówki jest duża, więc zabieg wykonuje się szybciej.

Nie stosuję natomiast IPL na twarz, bo gdybym miał być skuteczny, musiałby to być bardzo bolesny zabieg i destrukcyjny dla skóry. Skóra byłaby poparzona, nieestetycznie by wyglądała i długo schodziła. Poza tym przebarwienia mogą być pohormonalne, np. melasma, i w ich przypadku IPL może tylko pogorszyć sytuację.

Kompleksowo o przebarwieniach przeczytasz tutaj:
Przebarwienia na skórze – jakie są rodzaje i jak je usunąć

Lasery do naczynek

W przypadku laserów do naczynek najważniejsze jest rozróżnienie, że inne lasery dedykowane są zamykaniu naczynek na twarzy, a inne na nogach. Wynika to z tego, że inna jest głębokość położenia naczynek na twarzy i na nogach, inny ich kolor i inna średnica.

Na twarzy naczynka są położone płytko i są czerwone. Na nogach są położone głębiej, mają siny kolor i większą średnicę.

Na twarz, szyję, nos i dekolt najskuteczniejszy jest laser ze światłem żółtym, czyli bromkowo-miedziowy lub barwnikowy. Ewentualnie można używać światła zielonego. Te lasery nie sprawdzą się na nogach. Tutaj najlepsze są lasery emitujące światło podczerwone.

Dlaczego zielone i żółte światło nie sprawdza się na nogach? Ponieważ zazwyczaj naczynka na nogach położone są dużo głębiej i światło tam nie dociera w odpowiedniej ilości.

Jeśli ktoś próbuje wykorzystywać ten sam laser na naczynkach na nogach i na twarzy, to tylko dlatego, że nie chce kupować dwóch laserów. Jest to jednak ze szkodą dla pacjenta. Lasery dedykowane zabiegom na nogach, zastosowane na twarzy, dają częściej powikłania niż te dedykowane zabiegom na twarzy.

Polecamy:
Zamykanie naczynek na twarzy – laser na naczynka i inne zabiegi

Laser frakcyjny efekty i ryzyko – kiedy laser może zaszkodzić?

Laser może przynieść więcej szkody niż pożytku wtedy, gdy jest używany niezgodnie z przeznaczeniem. Dobrym przykładem jest laser frakcyjny stosowany na problemy, do których nie jest najlepszym wyborem, czyli na naczynka lub przebarwienia.

Znaczenie mają też parametry lasera i sposób wykonania zabiegu. Zbyt słabe działanie nie da efektu. Zbyt mocne może poparzyć. Dlatego lasery medyczne trzeba stosować ostrożnie i wiedzieć, co chcemy nimi osiągnąć.

Mity na temat laserów

1. Laser frakcyjny jest dobry na wszystko

Mit. Laser frakcyjny jest najlepszy na odmładzanie i blizny. Inne zastosowania mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.

2. Lasery są uniwersalne

Mit. Nie ma uniwersalnych laserów. Są one selektywne i wąskowyspecjalizowane. Jeden laser = jedna długość fali = jeden problem.

3. IPL to laser

Mit. Urządzenia IPL nie mają najważniejszej cechy laserów, czyli nie emitują światła o jednej długości fali. Nie działają więc selektywnie. IPL to lampa, która ma filtry do odcinania mniejszych zakresów długości fal. Jest bardziej uniwersalna od lasera, ale mniej skuteczna.

4. Lasery są banalnie proste w stosowaniu

Mit. Lasery w medycynie są laserami o dużej mocy. Trzeba podchodzić do nich z ostrożnością i wiedzieć, co chcemy nimi osiągnąć. Zbyt słabe działanie nie da efektu. Zbyt mocne może poparzyć.

5. Możliwa jest depilacja laserowa jasnego owłosienia

Mit. Jasnego owłosienia, czyli włosów blond i siwych, nie usunie się laserem, gdyż takie włosy nie mają komórek barwnikowych, na które działają lasery do depilacji.

6. Lasery są niebezpieczne

Mit. Lasery wykorzystują zjawiska biofizyczne i są generalnie bezpieczne. Jeśli dochodzi do powikłań w zabiegach laserowych, to są one na ogół efektem złego sprzętu lub źle zastosowanego zabiegu.

7. Lasery mogą indukować powstawanie komórek nowotworowych

Mit. Nie znajduje to potwierdzenia w badaniach i w doświadczeniu stosowania laserów już od kilkudziesięciu lat.

FAQ – najczęstsze pytania o zabiegi laserowe

Kiedy najlepiej wykonywać zabiegi laserowe?

Najlepszą porą jest jesień i zima, ponieważ po zabiegach laserowych nie należy wystawiać skóry na słońce.

Kiedy nie wykonywać zabiegów laserowych?

Zabiegów laserowych nie powinno się wykonywać wtedy, gdy po zabiegu nie da się unikać słońca. Miejsc poddanych zabiegom nie wystawiamy na działanie słońca minimum przez miesiąc, a po silnych zabiegach lepiej przez półtora–dwa miesiące.

Czy istnieje jeden laser na wszystkie problemy skóry?

Nie. Lasery są selektywne i wąskowyspecjalizowane. Jeden laser emituje jedną długość fali i działa na określony problem.

Jak działa laser frakcyjny?

Laser frakcyjny działa przede wszystkim na odmładzanie skóry i blizny. Laser ablacyjny stymuluje kolagen oraz złuszcza skórę, a nieablacyjny działa delikatniej, bez efektu złuszczania.

Czy laser frakcyjny działa na naczynka?

Nie. Laser frakcyjny, wbrew temu, co się ostatnio mówi, nie działa na naczynka.

Czy laser frakcyjny jest dobry na przebarwienia?

Do działania lasera frakcyjnego na przebarwienia należy podchodzić bardzo ostrożnie. Może usunąć część przebarwienia, ale może też pobudzić inne komórki do produkcji przebarwień.

Czy IPL to laser?

Nie. IPL nie emituje jednej długości fali, więc nie działa tak selektywnie jak laser.

Podsumowanie

• Jesień i zima to najlepszy czas na zabiegi laserowe.
• Po zabiegach laserowych najważniejsze jest unikanie słońca.
• Nie istnieje jeden uniwersalny laser do wszystkich problemów skóry.
• Laser frakcyjny najlepiej sprawdza się w odmładzaniu skóry i leczeniu blizn.
• Do przebarwień, naczynek i depilacji potrzebne są różne typy laserów.
• IPL nie jest laserem i działa mniej selektywnie.
• Powikłania po zabiegach laserowych wynikają najczęściej ze złego sprzętu lub źle zastosowanego zabiegu.

Linki polecane

• Laserowe kompendium
• Prawdy i mity o laserach
• Laseroterapia zimą
• Dlaczego latem nie wykonuje się zabiegów laserowych
• Lasery frakcyjne – informacje ogólne, rodzaje laserów i skuteczność zabiegów
• Laser frakcyjny
• Laser frakcyjny ablacyjny – ceny, gojenie, efekty i wskazania
• Laser frakcyjny nieablacyjny
• Laserowe usuwanie przebarwień
• Laserowe usuwanie naczynek
• Lasery pikosekundowe
• Czy laser frakcyjny może zniszczyć kolagen, rozpuścić tłuszcz i uszkodzić skórę?

Disclaimer

Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.