Ponieważ botoks jest wciąż najczęściej stosowanym zabiegiem medycyny estetycznej, publikuję dziś fragment mojej książki Medycyna estetyczna bez tajemnic o tym, kto po raz pierwszy i w jakich okolicznościach odkrył ten preparat.

Toksyna botulinowa

Trucizna, która stała się najbardziej pożądaną substancją odmładzającą. To zdanie doskonale odzwierciedla oszałamiającą karierę, jaką toksyna botulinowa, zwana powszechnie botoksem, zrobiła w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat.

Z jej wprowadzeniem jako środka odmładzającego wiąże się gwałtowny rozwój nowoczesnej medycyny estetycznej. Mimo że w ciągu ostatnich dwóch dekad wprowadzono tak wiele nowych preparatów, urządzeń i metod, botulina pozostaje numerem jeden. Jest preparatem najbardziej kojarzącym się z medycyną estetyczną i najczęściej stosowanym.

Od masowych zatruć do medycyny estetycznej

Toksyna botulinowa (botulina) jest wytwarzana przez beztlenowe bakterie Clostridium botulinum. W naturze występują one powszechnie w glebie oraz w niewłaściwie przechowywanych wędlinach i konserwach.

W XVIII i XIX wieku botulina była źródłem masowych zatruć. Ograniczono je dopiero na początku XX wieku, wprowadzając nowe metody konserwowania żywności.

Bakterię Clostridium botulinum odkrył i nazwał w 1897 roku Emile Pierre van Ermenghen, belgijski bakteriolog.

Wcześniej zwano ją jadem kiełbasianym, gdyż to między innymi zepsuta kiełbasa była jednym z pierwszych zidentyfikowanych źródeł tej bakterii.

Nim jednak z hodowli bakterii wyizolowano toksynę botulinową, minęło prawie 50 kolejnych lat. Dokonał tego Edward Schantz, jednak nie w celach medycznych, lecz militarnych.

Jad kiełbasiany to silna trucizna. Jeden gram może zabić setki tysięcy ludzi.

W połowie XX wieku prace nad wykorzystaniem toksyny botulinowej jako broni biologicznej prowadziły Niemcy, USA i Rosja. Jedną z przeszkód we wprowadzeniu jej do arsenału broni podczas II wojny światowej były – oprócz trudnych do przewidzenia zabójczych konsekwencji jej użycia – również wysokie koszty produkcji oraz problem z dostarczeniem substancji do miejsca ataku, ponieważ botulina źle znosi wysoką temperaturę.

Pod koniec lat siedemdziesiątych XX wieku Alan B. Scott zaczął stosować toksynę botulinową, oczywiście w niewielkich dawkach, w leczeniu zeza.

Dla medycyny estetycznej odkryła ją w 1987 roku okulistka Jean Carruthers – i to przez przypadek. Zauważyła, że efektem ubocznym leczenia skurczu powiek było zredukowanie zmarszczek wokół oczu pacjenta.

To właśnie dało początek oszałamiającej karierze toksyny botulinowej w medycynie estetycznej.

W Polsce zaczęto jej używać około 1996 roku.

Pierwszym powszechnie stosowanym preparatem zawierającym toksynę botulinową był Botox®. To od jego nazwy pochodzi używane dziś potocznie określenie „botoks”, nawet wtedy, gdy do zabiegu wykorzystuje się preparat innego producenta.

Może Cię zainteresować:

Dziury w czole po toksynie botulinowej i restrykcje dla kosmetologów

Jak działa botoks

Toksyna botulinowa wywołuje porażenie mięśni mimicznych, przez co wygładza zmarszczki, które tworzą się wskutek zbyt intensywnej pracy owych mięśni.

Mówiąc dokładniej, działanie to polega na blokowaniu wydzielania acetylocholiny – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za przekazywanie impulsów nerwowych przez połączenia synaptyczne z neuronu do komórki mięśniowej.

Kiedy do mięśnia nie dociera bodziec nerwowy, przestaje on pracować. Co więcej – nieco się rozciąga, a tym samym skóra znajdująca się nad nim ulega rozprostowaniu.

Preparat podaje się w formie iniekcji pod skórę, bezpośrednio do mięśnia.

Efekt pojawia się od 2 do 14 dni po zabiegu, a porażenie mięśnia ma charakter czasowy i jest całkowicie odwracalne.

Dlaczego botoks stał się tak popularny?

O popularności botoksu przesądziło kilka czynników:

• bardzo wysoka skuteczność,
• szybko pojawiający się efekt zabiegu,
• wysokie bezpieczeństwo – mimo że botulina jest toksyną, dawki stosowane w medycynie estetycznej są całkowicie bezpieczne,
• łatwość wykonania zabiegu,
• mała bolesność – w większości przypadków nie ma potrzeby stosowania znieczulenia.

Botoks praktycznie nie powoduje poważnych powikłań.

Czasami w miejscu wkłucia może pojawić się niewielki siniak lub przejściowy paraliż mięśnia innego niż ten, który był celem działania preparatu.

Jedynym minusem toksyny botulinowej jest ograniczony czas utrzymywania się efektów. Rezultaty zabiegu utrzymują się zazwyczaj od 3 do 6 miesięcy. Po tym czasie terapię należy powtórzyć, aby utrzymać efekt wygładzenia zmarszczek.

---

Polecam książkę „Medycyna estetyczna bez tajemnic”

Polecam książkę Medycyna estetyczna bez tajemnic, w której dzielę się z Czytelnikami swoją wiedzą z zakresu medycyny estetycznej oraz pokazuję, jak ta dziedzina wygląda „od kuchni”.

Książkę można kupić tutaj:

https://pzwl.pl/Medycyna-estetyczna-bez-tajemnic,4841483,p.html