Późne powikłania po kwasie hialuronowym

Z biegiem lat bardzo zmienił się zakres i charakter powikłań po stosowaniu kwasu hialuronowego (HA).

Historycznie rzecz ujmując, na początku dominował problem nieestetycznego efektu zabiegu. W takich przypadkach zazwyczaj wystarczało rozpuścić kwas i sytuacja wracała do normy.

W kolejnym etapie zaczęły pojawiać się tzw. wczesne reakcje alergiczne. Może to dziwić, bo kwas hialuronowy jest biozgodny z HA występującym naturalnie w tkankach człowieka. Problem polega jednak na tym, że preparaty HA są wytwarzane w procesach biotechnologicznych z udziałem bakterii.

Jeżeli preparat nie zostanie odpowiednio oczyszczony ze ścian komórkowych bakterii, to właśnie te pozostałości mogą działać jako silny alergen i wywoływać reakcje zapalne.

Późne powikłania po kwasie hialuronowym

Obecnie coraz częściej obserwuję tzw. późne powikłania po kwasie hialuronowym, pojawiające się po 3–5 miesiącach od zabiegu. Są one najtrudniejsze w leczeniu i najbardziej problematyczne zarówno dla pacjenta, jak i lekarza.

Może się wydawać nielogiczne, że problem pojawia się tak późno – w czasie, gdy kwas powinien się już częściowo rozpuścić. Tymczasem to właśnie ubywanie HA może odsłaniać rzeczywisty problem.

Najczęściej nie jest nim sam kwas, ale chemia użyta w procesie jego produkcji, oczyszczania lub płukania. Dopóki w tkance znajduje się duża ilość HA, związki te mogą pozostawać „ukryte”. Gdy kwasu ubywa, zaczynają dominować i wywoływać reakcję zapalną.

Największym problemem jest fakt, że nie wiemy dokładnie, jaki związek chemiczny odpowiada za reakcję i na co konkretnie powinniśmy działać terapeutycznie.

Opisywałem już przypadek pacjentki z masywnym obrzękiem po podaniu kwasu, u której rozpuszczenie HA hialuronidazą nie przyniosło poprawy. Obrzęk utrzymywał się długo i był bardzo trudny do opanowania. Prawdopodobnie właśnie w tym przypadku decydującą rolę odegrał związek chemiczny zawarty w preparacie.

Kwasy słabo oczyszczone

Moim zdaniem problem ten dotyczy przede wszystkim preparatów słabo oczyszczonych. Nie chodzi tu wyłącznie o pozostałości ścian komórkowych bakterii, ale także o obecność lub pozostawienie w preparacie szkodliwych związków chemicznych stosowanych na różnych etapach produkcji HA.

Z mojego doświadczenia wynika, że szybka, niemal natychmiastowa reakcja po zabiegu najczęściej związana jest z pozostałościami bakteryjnymi. W takich przypadkach organizm zwykle radzi sobie z problemem – po rozpuszczeniu kwasu objawy ustępują w ciągu kilku dni.

Inaczej jest w reakcjach późnych. Mogą one wynikać z infekcji wymagającej antybiotykoterapii albo z obecności zanieczyszczeń chemicznych, które nie znikają wraz z rozpuszczeniem kwasu. Organizm nie radzi sobie z nimi tak łatwo, a leczenie ogranicza się często do terapii przeciwzapalnej.

Jeżeli rozpuszczenie kwasu hialuronowego nie rozwiązuje problemu, jest to wyraźny sygnał, że przyczyna leży gdzie indziej.

Powikłania po wypełniaczach

Z obserwacji ostatniego roku wynika, że powikłania pojawiają się nie tylko po preparatach typu no name, kuszących niską ceną, ale także po dwóch preparatach uznanych marek.

Nie jestem w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy doszło w tych przypadkach do pogorszenia jakości produkcji, czy na rynku pojawiły się podróbki. W obu scenariuszach wniosek jest ten sam – czujność musi dotyczyć nie tylko tanich preparatów niewiadomego pochodzenia.

Historia medycyny estetycznej zna już przypadki skrajnych nadużyć – od implantów piersiowych wykonanych z silikonu przemysłowego, po fałszowane certyfikaty. Kłamać może producent, dystrybutor, a nawet gabinet.

Tego typu sytuacje mają bardzo negatywny wpływ na zaufanie do całej branży. Pacjenci zaczynają postrzegać zabiegi jako zbyt ryzykowne, a tracą na tym lekarze i gabinety, które wykonują swoją pracę rzetelnie i bezpiecznie.

Zobacz też: Powikłanie po samodzielnym podaniu kwasu hialuronowego w policzki

Disclaimer: Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.