Lwia zmarszczka – martwica po wypełnieniu kwasem hialuronowym

Ostatnie tygodnie przyniosły kolejny wysyp powikłań po zabiegach w okolicach lwiej zmarszczki, stąd kolejny tekst na ten temat, z wyraźnym przesłaniem do pacjentów: jeśli macie problem lwiej zmarszczki, to zanim podejmiecie jakiekolwiek działanie zastanówcie się, czy na pewno chcecie to zrobić, co to ma być za zabieg i w jakim gabinecie.

Martwica po kwasie hialuronowym – realny przypadek

Pacjentka z niewielkiej miejscowości w środkowej Polsce miała zapadnięcie między oczami, tzw. lwią zmarszczkę. Kosmetyczka wykonała jej zabieg wypełniania tej okolicy kwasem hialuronowym.

Kobieta powiedziała, że czuła ból w czasie zabiegu, co mogło oznaczać, że kwas był źle podany – w tym sensie, że uciskał na naczynko albo je zatykał.

Do mnie pacjentka trafiła dopiero po tygodniu od zabiegu, prawie że zmuszona przez córkę, niestety już z dziurą w skórze.

Jak rozwijała się sytuacja (oś czasu)

• W trakcie zabiegu – ból.
• 1–2 dzień po – zaczerwienienie i ból w okolicy lwiej zmarszczki.
• Kontakt z osobą wykonującą – kosmetyczka była „mobilna” i nie było jej już w miejscowości; pacjentka usłyszała, żeby sama poszukała lekarza.
• „Pomoc” w miejscu stacjonarnym – pacjentka trafiła do innej kosmetyczki, która podała jej hialuronidazę.
• W międzyczasie – robiła się rana, więc pacjentka pojechała na ostry dyżur do szpitala.
• SOR – mimo widocznej rany lekarz (radiolog) powiedział, że „według niego żadnej martwicy nie ma”.
• Interwencja córki – córka trafiła na moje teksty o ryzyku tej okolicy i nie odpuściła.

Jednak córka nie odpuszczała i widząc, że rana się poszerza, wyszukała kontakt do mnie i jej mama trafiła do mnie z raną wielkości paznokcia – nie ogromną jeszcze, ale jednak istniejącą i powiększającą się.

Jesteś pacjentem? Zachowaj czujność

Przyjrzyjmy się tej sytuacji z punktu widzenia pacjenta. W tej historii są trzy elementy, które powinny zapalić czerwone światło.

1) Zabieg u kosmetyczki mobilnej

Jeśli coś jest dla mnie ważne (np. samochód), to czy kupiłbym go, gdybym wiedział, że serwis jest mobilny: dziś jest, a jutro go nie ma – i wróci „za rok”? Podobnie w zabiegach: jeśli pojawi się problem, pacjent musi mieć realną możliwość szybkiej konsultacji i leczenia.

2) Rozpuszczanie kwasu hialuronowego u innej kosmetyczki

Pacjentka poszła rozpuścić kwas do osoby, która teoretycznie w ogóle nie powinna posługiwać się hialuronidazą. I to rodzi pytania o bezpieczeństwo: czy ktoś ma przeszkolenie, leki i procedury na wypadek wstrząsu anafilaktycznego, co zawsze trzeba brać pod uwagę przy podaniu hialuronidazy? W praktyce pacjenci rzadko to weryfikują.

3) Ostry dyżur jako „ratunek”

Reakcja naturalna, gdy dzieje się coś ze zdrowiem – ale często bezsensowna w powikłaniach po zabiegach estetycznych. Lekarze nie zajmujący się medycyną estetyczną na co dzień mogą nie mieć wiedzy o preparatach, mechanizmach powikłań i o tym, jak się rozwijają. Ranę mogą potraktować jak zwykłe zdarcie skóry, a to jest inny problem i inaczej się z nim postępuje.

Zobacz też: Martwica czoła po kwasie hialuronowym

Dlaczego kosmetyczki stosują kwas hialuronowy w lwią zmarszczkę?

Niemal nie ma dnia, żebym nie dostał maila z informacją o powikłaniach i prośbą o pomoc. Rozumiem, że pacjent nie jest profesjonalistą – ufa specjaliście. Ale w medycynie estetycznej najwyraźniej jest problem z tym, kto i co nazywa się „specjalistą”.

Z punktu widzenia lekarza, który ma trochę wiedzy i pokory, szokuje mnie powszechne wypełnianie lwiej zmarszczki kwasem hialuronowym.

Długo się zastanawiałem z czego to może wynikać – nagminne wypełnianie okolicy lwiej zmarszczki kwasem hialuronowym zamiast stosowania botoksu, zwłaszcza w kontekście rozpowszechnionej już wiedzy, że kwas hialuronowy w tej okolicy jest problematyczny, a na lwią zmarszczkę bezsprzecznie najsensowniejszym rozwiązaniem jest botoks. Ja pomimo swojego doświadczenia bardzo rzadko podaję kwas hialuronowy w lwią zmarszczkę, a jeśli już to i tak najczęściej w połączeniu z botoksem.

Przez jakiś czas myślałem naiwnie, że kosmetyczki są tego uczone na kursach, więc robią to „z automatu”. Ale odpowiedź jest chyba inna, bardziej brutalna.

Preparaty z toksyną botulinową są lekiem, a kwas hialuronowy lekiem nie jest. Są sposoby, aby kosmetyczka zdobyła botoks (chociaż sama dostępność go na receptę stanowi naturalne ograniczenie), jednak:

gdyby po podaniu botoksu coś poszło nie tak, na kosmetyczce spoczywa odpowiedzialność karna (łącznie z więzieniem), bo nie jest uprawniona do stosowania leków. Natomiast kwestii stosowania kwasu hialuronowego przez kosmetyczkę i powikłań po nim prawo nie reguluje w ten sposób.

W efekcie wykonywane są zabiegi mniej skuteczne i bardziej niebezpieczne – co jest przerażające.

Etyka w medycynie estetycznej

W takiej sytuacji zawsze zadaję pytanie: a co z etyką?

Jeśli toksyna botulinowa jest lepsza na lwią zmarszczkę, to proponowanie w to miejsce kwasu hialuronowego ze względów pozamedycznych – zamiast zaproponowania tego, co dla pacjenta najlepsze – jest z mojego punktu widzenia nieetyczne.

To jak sprzedawca, który nie ma najnowszych smartfonów, tylko stare technologie, a sprzedaje je mówiąc, że są „najlepsze”, nie wspominając klientowi o alternatywach.

Wykorzystuje się niewiedzę pacjentów, którzy często nie odróżniają kwasu hialuronowego od botoksu. Zaczynają się tym interesować dopiero wtedy, gdy coś pójdzie nie tak – czyli na ogół za późno.

Disclaimer:
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny.
Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej.
Każdy przypadek wymaga osobistej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.