W ostatnim czasie pojawiły się doniesienia łączące kwas hialuronowy z progresją nowotworów trzustki. Piszę ten tekst po to, aby przybliżyć temat i jednocześnie uspokoić osoby, które mogłyby stworzyć w głowie zbyt prosty skrót myślowy: kwas hialuronowy w medycynie estetycznej = rak. Z dostępnych danych nie wynika taki wniosek.
Badania: kwas hialuronowy może przyspieszać rozwój raka trzustki
Badania, o których mowa, prowadzili amerykańscy naukowcy z Uniwersytetu w Michigan. Zostały opublikowane pod koniec 2021 roku w czasopiśmie eLife: https://elifesciences.org/articles/62645.
Z badań wynikało, że kwas hialuronowy może przyspieszać albo ułatwiać rozwój raka trzustki. Brzmi to niepokojąco, ale kluczowe są szczegóły.
W tych badaniach chodzi o własny kwas hialuronowy organizmu, czyli naturalny składnik tkanek, a nie o kwas hialuronowy wstrzykiwany podczas zabiegów medycyny estetycznej.
Druga ważna informacja: z opisywanych badań nie wynika, że kwas hialuronowy wywołuje nowotwór. Chodzi o sytuację, w której nowotwór już istnieje, a obecność HA może wspierać pewne mechanizmy jego rozwoju.
Trzecia rzecz: były to badania przedkliniczne, czyli prowadzone w warunkach laboratoryjnych lub na modelach zwierzęcych. To ważne, ponieważ takich wyników nie wolno automatycznie przekładać na proste wnioski dla pacjentów korzystających z zabiegów estetycznych.
Naturalny kwas hialuronowy w organizmie – jaka jest jego rola?
Naturalny kwas hialuronowy jest ważnym składnikiem organizmu. Nie ma go ilościowo bardzo dużo, ale jego rola jest istotna.
HA tworzy mikrośrodowisko, które umożliwia prawidłowe funkcjonowanie tkanek, zwłaszcza tkanki łącznej. Tkanka łączna buduje ścięgna, więzadła, otacza narządy, utrzymuje ich ułożenie i spaja struktury organizmu.
Można powiedzieć, że kwas hialuronowy tworzy dla komórek warunki do prawidłowego działania. Bierze udział w utrzymaniu odpowiedniego środowiska, gojeniu oraz pracy komórek.
Kwas hialuronowy a komórki nowotworowe
Nowotwory to komórki, które wymknęły się spod kontroli i dążą do rozwoju. Naturalne jest więc, że próbują stworzyć sobie jak najlepsze warunki do wzrostu.
Jeśli kwas hialuronowy sprzyja tworzeniu optymalnego mikrośrodowiska dla tkanek, może się zdarzyć, że komórki nowotworowe wykorzystują ten mechanizm na swoją korzyść.
W opisywanym badaniu zaobserwowano zwiększony poziom kwasu hialuronowego w trzustce zaatakowanej przez nowotwór oraz gorszą odpowiedź guza na leczenie. Zaskakująca obserwacja polegała na tym, że komórki nowotworowe mogły wykorzystywać kwas hialuronowy jako źródło odżywiania.
To nie oznacza jednak, że zabieg estetyczny z użyciem kwasu hialuronowego wywołuje nowotwór albo że wstrzyknięty preparat „przemieszcza się” do trzustki.
Czy osoby po zabiegach z kwasem hialuronowym powinny się bać?
Najważniejsze pytania, które mogą pojawić się po przeczytaniu takich doniesień, są następujące:
- czy osoby, które mają wstrzyknięty kwas hialuronowy, powinny się niepokoić?
- czy osoby, które zachorowały na nowotwór, a miały zabieg z HA, powinny natychmiast go rozpuszczać?
- czy zabiegi z kwasem hialuronowym powinny zostać zdyskwalifikowane?
Na ten moment odpowiedź brzmi: nie.
Na podstawie tych badań nie ma obecnie podstaw, aby twierdzić, że kwas hialuronowy wstrzykiwany w zabiegach medycyny estetycznej wywołuje nowotwory albo przyspiesza ich rozwój u pacjentów po zabiegach.
Nie ma danych epidemiologicznych, które wskazywałyby, że kwas wstrzyknięty np. w policzki wywołuje nowotwory tkanek miękkich. Nie ma też możliwości, aby taki preparat przewędrował do trzustki.
Dodatkowo ilości kwasu hialuronowego stosowane w zabiegach estetycznych są niewielkie w porównaniu z naturalną ilością HA występującą w organizmie.
Co z tego wynika dla medycyny estetycznej?
Najważniejszy wniosek nie brzmi: „bać się kwasu hialuronowego”. Brzmi raczej: podchodzić do zabiegów z pokorą i medycznym myśleniem.
Od lat nie ulegałem narracji, że kwas hialuronowy jest superpreparatem wszędzie i na wszystko. Został wykreowany na bardzo uniwersalny produkt, bo jest wygodny w użyciu, daje szybki efekt i ma świetny marketing.
To nie znaczy, że jest zły. Oznacza jedynie, że powinien być stosowany wtedy, gdy ma sens, a decyzję o zabiegu powinien podejmować lekarz po realnej kwalifikacji pacjenta.
Dlaczego interpretacja badań jest tak ważna?
Takie doniesienia pokazują, jak ważna jest umiejętność interpretowania badań medycznych. Nie wystarczy przeczytać nagłówka i przenieść go bezpośrednio na praktykę zabiegową.
Medycyna estetyczna wymaga nie tylko znajomości anatomii i techniki podania preparatu. Wymaga też rozumienia fizjologii, patofizjologii, immunologii, farmakologii oraz procesów zachodzących w żywym organizmie.
To właśnie odróżnia bezpieczne wykonywanie medycyny estetycznej od działania wyłącznie według procedury lub mody.
Kwas hialuronowy – ostrożność zamiast paniki
Gdyby ktoś chciał zrobić antyreklamę kwasowi hialuronowemu, mógłby wykorzystać takie badania jako źródło lęku. Nie byłoby to jednak rzetelne.
Na ten moment z tych badań nie płyną wnioski, które powinny niepokoić osoby po zabiegach z HA. Nie oznacza to jednak, że kwas hialuronowy należy stosować bezrefleksyjnie.
Nawet zabieg uznawany za prosty powinien być poprzedzony kwalifikacją lekarską, ponieważ każda ingerencja w organizm wpływa na jego funkcjonowanie.
Więcej o kwasie hialuronowym i bezpieczeństwie zabiegów
FAQ – kwas hialuronowy a rak trzustki
Czy kwas hialuronowy w zabiegach estetycznych powoduje raka?
Nie ma danych, które wskazywałyby, że kwas hialuronowy wstrzykiwany w zabiegach estetycznych powoduje nowotwory.
Czego dotyczyło badanie o kwasie hialuronowym i raku trzustki?
Badanie dotyczyło naturalnego kwasu hialuronowego obecnego w organizmie i jego możliwej roli w środowisku guza trzustki, a nie preparatu podawanego w zabiegach medycyny estetycznej.
Czy osoba po zabiegu z kwasem hialuronowym powinna rozpuszczać preparat?
Na podstawie opisanych badań nie ma takiego wskazania. Każda decyzja o rozpuszczaniu HA powinna wynikać z indywidualnej sytuacji medycznej i konsultacji z lekarzem.
Czy kwas hialuronowy może przemieścić się do trzustki?
Nie. Kwas hialuronowy podany miejscowo, np. w twarz, nie „wędruje” do trzustki.
Co jest najważniejsze przy kwalifikacji do zabiegu z kwasem hialuronowym?
Najważniejsze są wskazania, stan zdrowia pacjenta, jakość preparatu, dawka i medyczna ocena, czy zabieg rzeczywiście ma sens.
Disclaimer:
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny.
Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.
