Dwoista natura kwasu hialuronowego

Mój artykuł o korygowaniu nosa wywołał duży odzew. Wśród listów od czytelników bloga dostałem opis przypadku, który traktuję jako pretekst do wyjaśnienia dwoistej konsystencji kwasu hialuronowego i tego, dlaczego efekt po zabiegu może szybko „zniknąć”, mimo że preparat wcale nie musiał się tak szybko wchłonąć.

Kobieta, która do mnie napisała, miała nierówny grzbiet nosa, dlatego zdecydowała się na korektę nosa kwasem hialuronowym. Po zabiegu nos wyglądał bardzo ładnie, ale po kilku tygodniach efekt zniknął. Wykonała zabieg ponownie i sytuacja się powtórzyła: znowu bardzo dobry efekt, ale szybko znikający.

Użyty do zabiegu kwas był dobrej jakości. Lekarka wykonująca zabieg wyjaśniła pacjentce, że widocznie taka jest jej indywidualna predyspozycja. Podobna sytuacja może zdarzyć się także przy wypełnianiu bruzd nosowo-wargowych kwasem hialuronowym.

Czy to normalne? Czy naprawdę kwas hialuronowy może tak szybko się wchłonąć? Odpowiedź brzmi: tak i nie. Tak — czasem po kilku tygodniach nie widać efektu. Nie — kwas usieciowany zwykle nie wchłania się tak szybko. On może „zniknąć” w zupełnie innym mechanizmie.

Metabolizm kontra obce ciało

Kwas hialuronowy usieciowany, stosowany do wypełniania ust, bruzd nosowo-wargowych czy korygowania nosa, utrzymuje się zwykle od 3 do 8 miesięcy. Ten czas zależy od predyspozycji organizmu, metabolizmu, stylu życia i miejsca podania.

Metabolizm może przyspieszyć także wskutek samego wprowadzenia kwasu. Kwas hialuronowy sam w sobie nie jest klasycznym ciałem obcym, ale preparat zawiera dodatki, np. związki używane do sieciowania, które nie są immunologicznie całkowicie obojętne. W miejscu podania może więc zwiększyć się aktywność tkankowa, aby szybciej eliminować preparat.

Ta różnica nie jest jednak zwykle tak duża, aby skrócić obecność kwasu z kilku miesięcy do kilku tygodni. Jeśli efekt znika bardzo szybko, trzeba rozważyć inne mechanizmy.

W takim przypadku najbardziej prawdopodobne są trzy scenariusze:

• zastosowano nieodpowiedni kwas — nie pod względem jakości, ale gęstości,
• technika podania była nieprawidłowa,
• przypadek nie kwalifikował się do podania kwasu hialuronowego.

Między galaretką a kisielem

Aby to wyjaśnić, trzeba opowiedzieć o jednej ważnej cesze kwasu hialuronowego. Jest nią wiskoelastyczność. To zaleta, ale w niektórych sytuacjach może stać się wadą.

Kwas hialuronowy jest żelem o konsystencji pomiędzy galaretką a kisielem. Gdy nie jest mocno uciskany, zachowuje się bardziej jak galaretka. Pod wpływem ciśnienia zaczyna zachowywać się bardziej jak kisiel.

Ta dwoistość ma znaczenie praktyczne. Dzięki niej kwas można technicznie łatwo umieścić w strzykawce i podać cienką igłą. Pod wpływem ciśnienia podczas podawania zmienia konsystencję, a po umieszczeniu w tkance znów zachowuje się bardziej jak żel.

Problem pojawia się wtedy, gdy preparat trafia w miejsce, w którym jest ciasno albo gdzie działają duże siły ucisku.

Dlaczego efekt korekty nosa kwasem może szybko zniknąć?

Podczas modelowania nosa kwasem hialuronowym preparat wprowadzany jest między skórę a chrząstkę. Chrząstka jest twarda, a przestrzeń jest ograniczona. W efekcie po podaniu kwasu powstaje relatywnie większe ciśnienie niż np. w ustach czy policzkach, gdzie preparat otoczony jest miękkimi tkankami.

Kwas hialuronowy może więc nie tyle się wchłonąć, ile przesunąć na boki pod wpływem ciśnienia, mimiki, okularów, ucisku podczas snu albo anatomii danej okolicy.

Bezpośrednio po zabiegu efekt może być bardzo dobry, częściowo także przez niewielki obrzęk. Gdy obrzęk zejdzie, a miejscowe ciśnienie nadal działa, kwas może zmienić zachowanie i rozlać się na boki. Wtedy pacjent widzi, że efekt „zniknął”, choć preparat nadal może znajdować się w tkankach — tylko nie tam, gdzie powinien.

Podobna sytuacja może wydarzyć się przy podaniu kwasu w bruzdy nosowo-wargowe, gdzie działa wiele mięśni i powięzi. W miejscach największego nacisku kwas może się przemieszczać.

Czy rozwiązaniem jest gęstszy kwas hialuronowy?

Teoretycznie w takich okolicach należałoby stosować jak najgęstszy kwas hialuronowy. Im gęstszy preparat, tym lepiej trzyma kształt i tym trudniej się przemieszcza.

Problem polega na tym, że zbyt gęstym preparatem trudniej uzyskać bardzo równy, naturalny efekt estetyczny. Szczególnie w korekcie nosa może to być istotne. Dlatego w takich przypadkach często wolę inne rozwiązania niż kwas hialuronowy.

Biostymulator się nie rozpłynie

Do wielu zabiegów modelujących i wypełniających częściej używam biostymulatorów niż kwasu hialuronowego. W opisanym przypadku również mogłyby się sprawdzić.

Biostymulator, np. polikaprolakton, jest gęstszy od kwasu hialuronowego i mniej podatny na ciśnienie. Nie zmienia tak łatwo konsystencji pod wpływem ucisku i po podaniu w konkretne miejsce nie rozpływa się na boki w taki sam sposób.

Dodatkową zaletą jest stymulacja kolagenu, czyli efekt trwalszy niż po podaniu kwasu hialuronowego, który po kilku miesiącach ulega wchłonięciu.

Jest jednak ważny minus: biostymulator nie wybacza błędów. Trzeba nim wykonać zabieg dużo dokładniej niż kwasem hialuronowym, którego można w pewnym zakresie ułożyć lub rozmasować.

Kwas hialuronowy a wiek pacjenta

Jeśli analizować kwestię ciśnienia, ucisku i przemieszczania się kwasu hialuronowego w zależności od wieku, nie ma jednej prostej zasady.

U młodych osób ucisk tkanek może być silniejszy, natomiast u osób starszych pojawiają się większe luzy między tkankami i puste przestrzenie, przez które preparat łatwiej może przemieszczać się pod wpływem siły ciężkości.

Znaczenie mają więc anatomia, miejsce podania, skala korekty oraz to, jak duży problem próbujemy rozwiązać. Im większa korekta, tym większe ryzyko, że kwas hialuronowy nie zachowa się tak, jak oczekujemy.

FAQ – dlaczego kwas hialuronowy może „znikać” po zabiegu?

Czy kwas hialuronowy może wchłonąć się po kilku tygodniach?

Kwas hialuronowy usieciowany zwykle nie wchłania się tak szybko. Jeśli efekt znika po kilku tygodniach, możliwe, że preparat nie tyle się wchłonął, ile przemieścił lub rozpłynął w tkankach.

Dlaczego efekt po korekcie nosa kwasem może szybko zniknąć?

W okolicy nosa kwas znajduje się między skórą a twardą chrząstką, w ciasnej przestrzeni. Ciśnienie, ucisk, mimika, okulary lub sen mogą sprawić, że preparat przemieści się na boki.

Co oznacza wiskoelastyczność kwasu hialuronowego?

To cecha, dzięki której kwas hialuronowy zmienia swoje zachowanie pod wpływem ciśnienia. Może zachowywać się bardziej jak galaretka albo bardziej jak kisiel, w zależności od siły nacisku.

Czy gęstszy kwas hialuronowy zawsze jest lepszy?

Nie. Gęstszy kwas lepiej trzyma kształt, ale trudniej uzyskać nim subtelny i równy efekt estetyczny. Dobór preparatu zależy od okolicy, anatomii i celu zabiegu.

Czy biostymulator jest lepszy niż kwas hialuronowy?

Nie zawsze. Biostymulator działa inaczej i w niektórych przypadkach może być lepszym wyborem, ale wymaga bardzo precyzyjnego podania, ponieważ nie wybacza błędów tak jak kwas hialuronowy.

Disclaimer:
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny.
Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.