Dwa komponenty starzenia twarzy – wykład i slajdy

W listopadzie, w czasie Kongresu LNE w Krakowie, wygłosiłem wykład na temat komponentów starzenia się twarzy. Zrozumienie procesów starzenia jest kluczem do skutecznego odmładzania, dlatego na prośbę osób, które były na wykładzie, zamieszczam najważniejsze jego tezy.

Na początek ciekawostka. Jaka metoda odmładzania została zastosowana u tej pacjentki? Odpowiedź znajdziecie na końcu artykułu.

W prezentacji zależało mi przede wszystkim na pokazaniu, jak twarz się starzeje, co decyduje o tym, że postrzegamy ją jako starą lub młodą, a także na zainspirowaniu do tego, co należy robić, aby uzyskiwać dobre efekty terapii odmładzających.

Na ogół nikt nie ma wątpliwości, patrząc na czyjąś twarz, czy jest ona młoda, w średnim wieku czy stara.

Za starą twarz powszechnie uważa się twarz ze zmarszczkami i bruzdami, z przebarwieniami, widocznymi naczynkami i cienką skórą. Jeśli jednak patrzeć tylko w ten sposób, to co powiedzielibyśmy o twarzach na zdjęciach poniżej? Pierwsza ma mocne przebarwienia, druga bardzo widoczne zmiany naczyniowe. A jednak nikt nie ma wątpliwości, że nie są to twarze stare.

Z drugiej strony uważa się, że twarz młoda to twarz bez zmarszczek. Ale czy na pewno? Na zdjęciach poniżej także nie ma wątpliwości, że twarz po prawej stronie jest twarzą starą, mimo że jest gładka.

Co naprawdę decyduje o tym, że twarz wygląda młodo albo staro?

O tym, że twarz jest postrzegana jako stara lub młoda, decydują dwa komponenty: jakość skóry, wraz z jej defektami, oraz kształt twarzy, czyli proporcje.

Nasz mózg podświadomie ocenia twarz jako młodą lub starą na podstawie zapamiętanych wzorców obrazów. To właśnie one podpowiadają mu, na podstawie kształtu twarzy i proporcji pomiędzy jej elementami, która twarz jest młoda, a która stara.

Proporcje twarzy dziecka są zupełnie inne niż twarzy dorosłego. U osób dojrzałych te proporcje również cały czas się zmieniają, wskutek przebudowy kości twarzoczaszki, ścieńczenia tkanki mięśniowej, tkanki podskórnej i samej skóry, która dodatkowo pod wpływem grawitacji przemieszcza się w dół.

Co wpływa na tempo starzenia?

Na proces starzenia wpływa wiele czynników. Jest to normalny proces fizjologiczny. Starzeje się nie tylko twarz, ale cały organizm. Osoba 75-letnia w porównaniu z 30-letnią posiada 43% maksymalnej wydolności oddechowej, 70% filtracji nerek, 84% wydajności metabolizmu i 92% wagi mózgu. Rocznie tracimy około 1% kolagenu, a skóra właściwa może ulec ścieńczeniu nawet o 80%.

Wiadomo jednak, że niektóre osoby starzeją się szybciej, a inne wolniej. Zależy to od genetyki, na którą nie mamy wpływu, oraz od czynników, które możemy częściowo kontrolować: promieniowania słonecznego, które jest najważniejszym czynnikiem zewnętrznym, a także trybu życia, diety, warunków pracy i mieszkania.

Wpływ czynników zewnętrznych badano wielokrotnie na bliźniaczkach. Ciekawy jest też przypadek mężczyzny ze zdjęcia poniżej. To nie jest fotomontaż. Przez wiele lat pracował on w takich warunkach, że jedna strona twarzy była stale poddawana silnemu działaniu promieniowania słonecznego. W efekcie jedna połowa twarzy postarzała się wyraźnie bardziej niż druga.

Zasada odwróconego trójkąta

Zmianę proporcji twarzy dobrze opisuje zasada odwróconego trójkąta. W młodym wieku podstawa tego trójkąta znajduje się u góry, a z wiekiem układ ten się odwraca.

O tym odwracaniu się trójkąta decydują przede wszystkim zmiany w tkance tłuszczowej oraz tkance kostnej. Tkanka tłuszczowa zanika niemal całkowicie w okolicy skroni, bardzo zmienia się też jej ilość pod oczami i na policzkach. To w połączeniu z przebudową kości twarzoczaszki i ich wypłaszczaniem powoduje, że skóra nie tylko staje się coraz cieńsza, ale dodatkowo traci swoje rusztowanie.

Zmiany w środkowej części twarzy

Najważniejsze zmiany, jakie zachodzą w środkowej części twarzy, to:

– zaniki tłuszczowe pod okiem oraz w okolicy oczodołowej, podoczodołowej i jarzmowej,
– zanik mięśnia okrężnego oka,
– pogłębianie bruzdy nosowo-wargowej,
– opadanie czubka nosa.

Zmiany w dolnej części twarzy

W dolnej części twarzy następuje:

– osiadanie skóry na dolnym brzegu żuchwy,
– zanik kości żuchwy w trzech wymiarach,
– tworzenie zmarszczek marionetki,
– powstawanie podgardla i gładkie przechodzenie twarzy w szyję,
– zanik czerwieni wargowej,
– opadanie kącików ust,
– wydłużenie wargi górnej.

Wpływ uzębienia

Nie bez znaczenia dla kształtu twarzy jest również uzębienie.

Jak wykorzystać tę wiedzę w odmładzaniu?

Wiedzę o opisanych mechanizmach starzenia trzeba wykorzystywać w medycynie estetycznej podczas planowania terapii odmładzających. Skoro wiadomo, że twarz młoda ma inne proporcje niż stara, to w trakcie zabiegów trzeba dbać nie tylko o likwidowanie zmarszczek i poprawianie jakości skóry, ale również o przywracanie właściwych proporcji i młodego kształtu twarzy.

Korygując efekty starzenia, warto także wyrównywać asymetrie, ponieważ im bardziej twarz jest symetryczna, tym bardziej odbierana jest jako atrakcyjna.

Ważne jest również ustalenie oczekiwań pacjenta, bo nie każdemu zależy na drastycznej zmianie. Nie ma jednej uniwersalnej metody odmładzania ani jednej uniwersalnej techniki podawania preparatów, bo u każdego anatomia jest inna, starzenie przebiega inaczej, a oczekiwania też są różne.

Na pewno jednak lepiej zapobiegać i spowalniać proces starzenia, niż zajmować się cofaniem niepożądanych efektów dopiero wtedy, gdy będą już mocno widoczne.

Odmładzaniu i skutecznym metodom terapeutycznym poświęcona jest jedna z części mojej książki Medycyna estetyczna bez tajemnic.

Można odmładzać pięknie albo oszpecić

Na koniec ostrzeżenie. Można odmładzać pięknie i można oszpecić. Jean-Michel Jarre ma niemal 70 lat, a wciąż jest atrakcyjnym mężczyzną. Jestem przekonany, że ma bardzo dobrego lekarza medycyny estetycznej. Nie można tego samego powiedzieć o cztery lata od niego starszej Bogumile Wader.

Odpowiedź na pytanie z początku artykułu: żadna. Zdjęcie zostało wykonane, gdy pacjentka stała na rękach.

Powiązane artykuły

• Starzenie twarzy
• Cechy starzejącej się twarzy
• Maski, trójkąty i złote proporcje – dlaczego i jak się starzejemy
• Anatomia twarzy
• Grubość skóry kluczem do zachowania młodości
• Odmładzanie

Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.